|
Eki nezya (Koni Çiçeği)
(Echinacea
purpurea), soğuk algınlığı, grip, enfeksiyon, zayıf bağışıklık sistemi ve
kanserden korunma gibi durumlarda dünyanın en önemli şifalı bitkilerinden olup; kuru toprak ve ovalar ile
seyrek ormanlık arazilerde doğal olarak yetişen çok yıllık bir bitkidir.
Uygar dünya bu bitkinin iyileştirici özelliklerini Kuzey Amerika yerli
halkından (Kızılderililer) öğrenmiştir.
Onlar bitkinin kökünü ve yapraklarını her tür yaranın tedavisinde, enfeksiyon ve iltihaplanmalarda,
zehirli böcek ve yılan sokmasına, boğaz ve diş
ağrısına, kabakulak, çiçek hastalığı ve kızamığa karşı başarıyla kullanıyorlardı. Bitki Amerika’ ya yerleşen ilk
göçmenler tarafından da enfeksiyonlara karşı sık olarak
kullanılmıştır. Bu özel tedavi biçimleri bilimsel araştırmalara konu
oldu ve 1950’den beri yapılan araştırmalara göre, bitkide bakteri, mikrop ve virüslere karşı oldukça etkili olan maddeler bulundu. Bu maddelerin
başlıcaları; echinacoside, poli-sakkaritler (polysaccharides), poli-asetilenler (polyacetylenes), gliko-proteinler (glycoproteins), kafeik asit türevleri (Cichoric Acid), tri-glikosid (triglycoside), betain, seskiterenler (sesguiterpenes), karyofilen (caryophylene)
dir. Bitki bu maddelere ek olarak bakır ve demir mineralleri ile tanenler, protein, yağ asitleri ve A, C, E
vitaminleri de içermektedir. Ayrıca
bitkinin, etken maddelerinin sinerjik etkisi (birlikte oluşturdukları etki) sayesinde bedenin savunma sistemini (Bağışıklık
sistemi) güçlendirerek enfeksiyon
tedavilerinde yardım sağladığı da bulundu. Bitkinin tedavi
alanındaki değeri öncelikle bu iki özelliğinden kaynaklanmakta olup; bu
yüzden araştırmaların çoğu bitkinin
bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi üzerine yoğunlaşmıştır. |
| |
Aslında bu bitkiye en
duyarlı hücreler; akyuvarlar, T-Lenfositler (Hücresel Antikor), doğal öldürücü hücreler (Natural killer cells) ve makrofajlar’ dır. Bilindiği gibi makrofajlar; vücudun atık toplayıcıları olup, vücuda giren mikro-organizmaların dokulara yayılmasını önler ve lenf
sistemini korur. Doğal öldürücü hücreler ise bu adı kanserli veya virüs enfeksiyonlu hücreleri yok
ettiği için almıştır. (Kronik yorgunluk sendromunda bu hücrelerin aktivitesi
düşüktür.). Bu nedenle Koni Çiçeği, kronik yorgunluk sendromunda da fayda
sağlayabilmektedir.
Ekinezya en yaygın iki viral
hastalık olan soğuk
algınlığı ve grip’ in
önlenmesinde de büyük bir yardımcıdır. Soğuk algınlığının ilk belirtileri
görüldüğünde veya öncesinde alınması etkisini daha da
güçlendireblmektedir. Bitki, üst solunum
yolları enfeksiyonları ve sinüzit için de tedavi edici bir ajan olarak dikkate alınabilir.
Koni Çiçeği, hemen hemen tüm bulaşıcı hastalıklar için de fayda
sağlayabilir. Çünkü araş tırmalar Koni Çiçeği’ nin sağlıklı dokular ile
zararlı mikro-organizmalar arasındaki doğal engeli (bariyer) yok eden bir
enzimin oluşumunu önlediğini göstermiştir. T-hücre aktivitesini de
hızlandırdığı için romatizmal
artrit ve allerji gibi
bağışıklık sistemi düzensizliklerinde de kullanılabilir. Ekinezya (Koni
Çiçeği), interferon üretimine de yardımcı olmaktadır. İnterferonlar günümüzde özellikle
kanser tedavisinde dikkatleri yeniden üzerine çeken, glilko-protein yapısında bir madde olup; virüsle
karşılaşan her türlü canlı tarafından hazırlanabilirler. İnterferonların en önemli etkileri, virüslerin çoğalmasını
önleyebilmeleridir. Bu nedenle virüslerin yol açtığı grip, uçuk (herpes), deri ve ağızda
kızarma, bademcik
iltihabı ve genel olarak viral hastalıkların süresini kısaltma
bakımından da interferonlar büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle Koni
Çiçeği, burun akıntısı ve boğaz
ağrısı gibi semptomların şiddetini ve
bunlara neden olan rahatsızlığın süresini de kısaltabilir.
Koni Çiçeği’ nin anti-bakteriyel özellikleri ise; yaraların iyileşme süresini hızlandırmakta ve yanık, böcek ısırıkları, irinli
yara, sedef, akne (sivilce) ve egzema gibi
cilt rahatsızlıklarında fayda sağlamaktadır. Bitkinin anti-inflamatuar etkisi ise; artrit (mafsal
iltihabı) ve lenfatik şişkinlik (Lenfödem) durumlarında faydalı olabilir. Almanya Sağlık Bakanlığı (BGA), Koni Çiçeği preparatlarını yutak, gırtlak ve burunda görülen soğuk
algınlığı belirtilerine karşı savunma
sistemlerinin (Bağışıklık sistemi) desteklenmesi için önermektedir. Uygulanan kanser
tedavilerinde hastanın
bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi ve yaşam standardının
yükseltilmesi için Koni
Çiçeği preparatları kullanılabilir. Bu preparatları kemoterapi ile
eşzamanlı kullanmış olan kanser
hastalarının tedavi süreleri kısalabilmekte ve hasta tedavi süresince, Koni
Çiçeği kullanmayan hastalara göre kendini daha güçlü
hissedebilmektedir. Ama tüm hastalıkların tedavisinde olduğu gibi,
kanser hastalıklarının tedavisinde de karar verecek olan kişi doktordur. Kemoterapi başlangıcından önce, hasta veya hasta yakını tarafından
bu konuda bilgilendirilen uzman doktor gereken doğru kararı
verecektir.
Referanslar:
1-Foster, S. 1991. Echinacea: Nature's
Immune Enhancer. Rochester, Vermont.: Healing Arts Press,
1991.
2-Foster, S. 1996. Echinacea.
Botanical Series, No. 301. 2nd. ed. Austin, Texas: American Botanical
Council.
3-Leuttig B, Steinmuller C, et al.
Macrophage activation by the polysaccharide arabinogalactan isolated
from plant cell cultures of Echinacea purpurea. J Natl Cancer Inst
1989;81:669–75.
4-See DM, Broumand N, Sahl L, Tilles JG. In
vitro effects of echinacea and ginseng on natural killer and
antibody-dependent cell cytotoxicity in healthy subjects and chronic
fatigue syndrome or acquired immunodeficiency syndrome patients.
Immunpharmacol 1997;35:229–35.
5- Melchart D, Linde K, et al.
Immunomodulation with Echinacea—a systematic review of controlled
clinical trials. Phytomed 1994;1:245–54.
6-Dorn M, Knick E,
Lewith G. Placebo-controlled, double-blind study of Echinacea pallida
redix in upper respiratory tract infections. Comp Ther Med
1997;5:40–42.
7-Hoheizel O, Sandberg M, Bertram S, et al.
Echinacea shortens the course of the common cold: a double-blind,
placebo-controlled clinical trial. Eur J Clin Res
1997;9:261–68.
8- Melchort D, Walther E, Linde K, et al.
Echinacea root extracts for the prevention of upper respiratory tract
infections: A double-blind, placebo-controlled randomized trial. Arch
Fam Med 1998;7:541–45.
9- Coeugniet E, Kuhnast R. Recurrent
candidiasis. Adjuvant immunotherapy with different formulations of
Echinacea. Therapiwoche 1986;36:3352–58 [in German].
10- Brown
DJ. Herbal Prescriptions for Better Health. Rocklin, CA: Prima
Publishing, 1996, 63–68.
11- Blumenthal M, Busse WR, Goldberg
A, et al, eds. The Complete Commission E Monographs: Therapeutic Guide
to Herbal Medicines. Boston, MA: Integrative Medicine Communications,
1998, 121–123.
12- N.Eröztürk, Bir Yudum Sağlık,
Anahtar Yayınları, İstanbul,2000
|